JordaensGangh

JordaensGangh, Lindengracht 82-84

Tussen de nummers 80 en 86 was in 1617 een naamloze gang. Van 1662 tot 1802 werd deze de ‘Jordaens gangh’ genoemd. Deze gang was ‘vier voeten’ breed (= 1,132 m) en door de belendende panden overbouwd – de perceelgrens was in het midden van de gang. Deze gang leidde naar een ondiep, dwarsgelegen, binnenplaatsje waaraan twee gelijkvormige huizen stonden, de nummers 82 en 84.

Lijsbeth Sickes woonde aan deze gang. Op 12 december 1655 liet zij zich op volwassen leeftijd dopen. Deze zogeheten ‘bejaardendoop’ onderging zij in De Toren, de kerk van de Waterlandse Mennonieten. Deze kerk was gelegen tussen de Singel en de Herengracht, ter hoogte van de Jan Roodenpoortstoren. In het doopregister werd opgetekend: Lijsbeth Sickes ‘woont op de Lindengracht bij Pieter Sickes op de kamer inde Jordaen’.

Wat werd met ‘inde Jordaen’ aangeduid? Een pand, een gang, een buurtgemeenschap of een wijk?

De gedachte dat hier de naam van een pand ‘de Jordaen’ is bedoeld en dat die naam is overgegaan op de gang en vervolgens op de wijk onderzocht historicus J.Z. Kannegieter.
Kannegieter ontdekte dat velen die aan dit deel van de Lindengracht woonden zich op volwassen leeftijd hadden laten (her)dopen.
Tussen de Menonieten en Doopsgezinden die hier woonden, bevonden zich waarschijnlijk ook (bekeerde?) Wederdopers.

Wederdopers

Wederdopers werden vanaf 1535 vervolgd. Zij ontvluchtten de stad en zullen zich als “ballingen” buiten de jurisdictie van de stad hebben gevestigd, buiten het rechtsgebied van de stad. Door onder een andere geloofsnaam verder te leven, waren zij en hun nakomelingen minder gemakkelijk te herkennen.
Kannegieter vond aanwijzingen dat Wederdopers al vóór 1655 in deze buurt aanwezig moeten zijn geweest. Belangrijke aanwijzingen vond hij in het fort Valwatersgang.
Aan de Lindengracht was onder het pand nummer 76 een gang die de Valwatersgang werd genoemd.  Mogelijk is die gang in 1614 vernoemd naar de twee panden die op twee percelen van ieder 20 voeten breed en 90diep 90 voeten…   werd gebouwd.
En waar liet je je volgens de bijbel dopen? In de rivier de Jordaan?

 

Vanaf 1802 heette de gang Scheepjesgang. De eigenaar van het pand Lindengracht 86 plaatste de gevelsteen. Ook dat deel van de gang dat toebehoorde aan de eigenaar van Lindengracht 80 werd zo genoemd. De gang is circa … opgeheven/ gesloopt.