Onderduik, verraad en verzet

Een wandeling

De wandeling start in de Willemsstraat, en verhaalt over levens en gebeurtenissen aan de Lijnbaansgracht, in de Goudsbloemstraat en de Tweede Goudsbloemdwarsstraat.
De wandeling is beschreven in de Nieuwsbrief Jordaan Museum, 15 mei 2020.


Sinds 2013 organiseert Stichting Jordaanmuseum in samenwerking met het 4 en 5 mei comité Amsterdam bijeenkomsten in het kader van Huizen van verzet, Open Joodse huizen en Vrijheids-maaltijden.
Tijdens deze bijeenkomsten zijn onderwerpen besproken die voor geschiedschrijving van de Jordaan van groot belang zijn.

Onderduik

Kosjer Schafthuis, De Eerste Aanleg, Elandsgracht 106

 

Rebekka Oppenheijm-de Vries, staand in de deuropening, is vermoord in Auschwitz. Naast haar ‘meneer Boeken’. Daarnaast haar twee kleindochters: Saartje links en Rebecca rechts, die de  verschrikkingen overleefden. Journalist Max Arian is de zoon van Rebecca Witteboom (rechts). Max en zijn moeder konden onderduiken in Limburg.De werkdag  van Rebekka (Bekka) Oppenheijm-de Vries begon om 4.00 uur in de ochtend, tegelijk met de aan de Marnixstraat grenzende groente- en fruitmarkt. ‘Christenklanten’ kwamen vooral op de vrijdagen, vis halen.
Rebecca woonde  achter de winkel en haar dochter, schoonzoon en hun twee kinderen Saartje en Rebecca Witteboon op 1-h.In samenwerking met Max Arian en zijn nicht Marjon de Klijn organiseerde het Jordaan Museum in 2013 in café De Eland een herdenkingsbijeenkomst met aansluitend een wandeling.
Max Arian vertelde dat Hein Papavoine, die een groentewinkel had op de hoek Elandsstraat 121/ Hazenstraat, meteen na de eerste razzia met zijn handkar naar de familie Oppenheim in Weesperstraat ging. Hein zei: ‘Ik laat jullie niet weghalen.’ Papavoine heeft de familie ondergebracht op Elandsstraat 100, bg en 100, 2h.
Max Arian: ‘Hein Papavoine heeft ons gered, en dat deed hij samen met caféhouder Leurink (destijds exploitant van wat nu café Saarein is).

5 mei 2016 Nakomelingen van de familie Weiss en hun onderduikfamilie De Oude.  Vlnr: Galit Brassem Weiss (zoon van Zanna Brassem Weiss), onbekend, Tiny Breet-de Oude, Grietje Theunis-de Oude, onbekend, Zanna Brassem Weiss, onbekend, Greetje de Oude, Sabina Achterbergh, onbekend en onbekend. Foto Mieke Krijger.

De Sinti-familie Weiss bracht in 2016 een muzikaal eerbetoon  aan hun onderduikfamilie De Oude. Tiny, Greet en Griet de Oude, waren aanwezig bij dit eerbetoon, dat plaatsvond in Palmstraat 92A waar het Jordaanmuseum destijds was gehuisvest.
Midden in de oorlog vluchtte de familie Weiss voor de razzia’s in de Achterhoek naar Den Haag. Tot uiterste nood gedreven, reisden ze vervolgens naar Amsterdam. Zes leden van de familie Weiss klopten aan op het adres Vinkenstraat 55 a-b.
In de documentaire op AT5 bekijken Sabine Achterbergh, haar oudtante Zanna Weiss-Brassem en Galit, zoon van Zana, op dit onderduikadres de schuilkelder, samen met de kleindochter van onderduikverleners Freek en Annie de Oude.
In de film speelt Roma Mirando viool. Hij volgde zijn vader Tata Mirando op in het Koninklijk Zigeunerorkest. Mirando is de artiestennaam voor Weiss.